Diagnoza spektrum autyzmu w AurelVia jest dedykowana dzieciom, u których obserwujemy trudności w zakresie komunikacji, interakcji społecznych, zachowań powtarzalnych lub elastyczności myślenia. Warto rozważyć diagnozę, jeśli dziecko ma:
częste wybuchy złości – lub wręcz przeciwnie – jest wycofane,
trudności w podtrzymywaniu kontaktów z rówieśnikami,
trudności w rozumieniu własnych uczuć lub uczuć czy intencji innych,
przywiązanie do stałych schematów w ciągu dnia,
trudności w przystosowaniu się do zmian w codziennym życiu,
wrażliwość sensoryczną,
wyzwania w planowaniu i organizowaniu codziennych czynności, które mogą być mylone z nieśmiałością czy perfekcjonizmem,
ukrywa trudności poprzez naśladowanie rówieśników.
W naszej poradni diagnoza spektrum autyzmu prowadzona jest w sposób kompleksowy i wieloaspektowy. Obejmuje zarówno wywiad z rodzicami, obserwację zachowania dziecka, diagnozę logopedyczną, diagnozę procesów integracji sensorycznej jak i wystandaryzowane narzędzia diagnostyczne rekomendowane w Polsce i na świecie takie ASRS i ADOS-2.
Na diagnozę spektrum autyzmu zapraszamy dzieci:
powyżej 12 msc, jeśli chodzą samodzielnie (także niewerbalne)
wobec których rodzice mają podejrzenia o nieprawidłowości w rozwoju,
wobec których uwagi ma placówka edukacyjna (żłobek, przedszkole, szkoła)
mające trudności w zachowaniu,
mające trudności w utrzymaniu relacji rówieśniczych.
Jak wygląda pełna diagnoza spektrum autyzmu w naszej poradni?
01
Konsultacja z psychologiem
(bez obecności dziecka). Pierwsze spotkanie to rozmowa z psychologiem diagnostą. Rodzice/opiekunowie przedstawiają historię rozwoju dziecka, dotychczasowe trudności i mocne strony. Wypełniają także kwestionariusze rozwojowe oraz ASRS (Autism Spectrum Rating Scales) – standaryzowany test przesiewowy, który pozwala określić nasilenie objawów ze spektrum autyzmu.
02
Diagnoza logopedyczna
Diagnoza logopedyczna jest ważnym elementem badania w kierunku spektrum autyzmu. Logopeda ocenia nie tylko wymowę, ale przede wszystkim to, jak dziecko wykorzystuje język w codziennej komunikacji. Badanie pozwala sprawdzić, czy dziecko rozumie polecenia i pytania, potrafi używać mowy w relacjach społecznych, korzysta z gestów, mimiki i kontaktu wzrokowego w komunikacji.
03
Diagnoza procesów integracji sensorycznej
Diagnoza procesów integracji sensorycznej podczas diagnozy spektrum autyzmu pomaga zrozumieć, jak dziecko odbiera i przetwarza bodźce zmysłowe. U dzieci w spektrum zaburzenia sensoryczne są bardzo częste i mogą wpływać na zachowanie, komunikację i codzienne czynności. Dzięki temu badaniu łatwiej jest dobrać odpowiednie ćwiczenia, strategie wsparcia i zalecenia dla rodziców, tak aby dziecko mogło lepiej radzić sobie w codziennym życiu.
04
Badanie ADOS-2
To tzw. „złoty standard” diagnozy autyzmu. Badanie polega na przeprowadzeniu zestawu zadań i zabaw z dzieckiem, które pozwalają ocenić: komunikację werbalną i niewerbalną, umiejętności społeczne, wyobraźnię i zabawę symboliczną, obecność powtarzalnych schematów zachowania. ADOS-2 dobierany jest do wieku i poziomu rozwoju dziecka (od 12 miesiące życia do dorosłości).
05
Obserwacja dziecka
Obserwacja dziecka u psychologa w kontekście podejrzenia spektrum autyzmu pozwala zobaczyć, jak dziecko funkcjonuje w naturalnych sytuacjach – jak bawi się, nawiązuje kontakt, reaguje na bodźce i emocje innych osób, komunikuje potrzeby i rozumie otoczenie. Dzięki temu psycholog może wychwycić cechy typowe dla spektrum, które nie zawsze są łatwe do zauważenia w wywiadzie czy w relacjach z rodzicami.
06
Badanie inteligencji i funkcji poznawczych
Ważnym elementem diagnozy jest ocena możliwości intelektualnych dziecka. Test Stanford-Binet 5 pozwala zbadać m.in.:
rozumowanie werbalne, pamięć roboczą, percepcję wzrokowo-przestrzenną, rozumowanie ilościowe. Wyniki pozwalają odróżnić, które trudności wynikają z ogólnych możliwości poznawczych dziecka, a które są charakterystyczne dla spektrum autyzmu.
07
Spotkanie podsumowujące z rodzicami (bez obecności dziecka).
Na końcowym spotkaniu diagnosta omawia z rodzicami: wyniki wszystkich badań, mocne i słabsze strony dziecka, zalecenia dotyczące dalszego wsparcia (terapia, zajęcia specjalistyczne, rekomendacje dla szkoły/przedszkola). Rodzice otrzymują pisemną opinię diagnostyczną, zawierającą opis badań, interpretację oraz szczegółowe wskazówki do dalszej pracy z dzieckiem. Takie wyniki dają solidna podstawę dla psychiatry do wydania diagnozy nozologicznej.
Czy lepiej wykonać diagnozę wcześniej czy poczekać?
Nie musisz czekać, aż trudności dziecka staną się problemem. Wczesna diagnoza spektrum autyzmu daje pewność, wiedzę i konkretne wsparcie – dla Ciebie i dla Twojego dziecka. Dzieci z diagnozą spektrum mogą otrzymać bezpłatną pomoc w ramach Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka (przedszkole) oraz Kształcenie Specjalne (w przedszkolu i szkole).
Dlaczego warto wykonać diagnozę u nas?
diagnozę prowadzi zespół doświadczonych specjalistów
korzystamy z nowoczesnych, standaryzowanych narzędzi diagnostycznych
zapewniamy indywidualne podejście i spokojną, przyjazną atmosferę dla dziecka
po badaniu otrzymują Państwo jasne zalecenia oraz możliwość kontynuacji terapii u naszych specjalistów
Najczęściej zadawane pytania
Termin spektrum autyzmu (ASD) obejmuje bardzo szerokie zróżnicowanie i nasilenie cech autyzmu (każda osoba w spektrum jest inna i ma inne trudności). To zaburzenie rozwoju neurologicznego, które wpływa na sposób, w jaki dziecko komunikuje się, rozumie innych i zachowuje się w codziennych sytuacjach. Objawy mogą być bardzo różnorodne – nie każde dziecko ma charakterystyczne zachowania (do których kiedyś zaliczaliśmy brak kontaktu wzrokowego, trzepotanie rękami, silne zainteresowania jedną dziedziną czy stale rytuały) i nie wszystkie mają problemy z mową. W spektrum może być zarówno wybuchowy, ale inteligenty chłopiec, który zawsze chce mieć poczucie kontroli jak i nieśmiała dziewczynka, która w szkole jest cicha i posłuszna, ma świetne oceny, silną wręcz nadmiarową emaptię, lecz większość zachowań społecznych uczy się przez naśladowanie innych, co jest dla niej bardzo wyczerpujące. Ze względu na różnorodność objawów, a także fakt, że wiele cech spektrum jest normą rozwojową - diagnozę powinni przeprowadzać doświadczeni specjaliści.
Nie. Diagnoza to narzędzie, które pozwala zrozumieć dziecko i zaplanować odpowiednie wsparcie. Dzieci ze spektrum autyzmu, oprócz wyzwań różnorodne talenty i mocne strony, które można rozwijać dzięki dostosowanej edukacji i terapii.
Nie ma czegoś takiego jak "terapia autyzmu", ponieważ każde dziecko może wymagać innego wsparcia. Dzieci często korzystają ze wsparcia psychologa, logopedy, pedagoga, terapeuty SI czy terapii takich jak biofeedback czy terapie słuchowe - jaki konkretnie to rodzaj wsparcia, będzie zależało od trudności i wyzwań dziecka. W procesie terapii istotne jest, żeby pamiętać o rodzicach - ich psychoedukacja jest kluczowa dla wsparcia swojego dziecka na co dzień.
Badania pokazują, że istnieje komponent genetyczny – jeśli w rodzinie występowały trudności społeczne, opóźnienia mowy lub spektrum autyzmu, ryzyko jest wyższe, ale diagnoza zawsze wymaga kompleksowej ocen
Nie ma jednego typowego objawu, ale czerwone flagi u maluszków to m.in. ograniczony kontakt wzrokowy, brak gestów komunikacyjnych, echolalie (powtarzanie zdań i pytań), chodzenie na palcach, trudności w dzieleniu uwagi z rodzicem, schematyczna lub powtarzalna zabawa, nadwrażliwość lub niewrażliwość na bodźce sensoryczne oraz opóźnienia w gaworzeniu czy rozumieniu prostych poleceń, bardzo długo trwające wybuchy złości lub momenty wycofywania się.
Spektrum autyzmu często może przypominać inne zaburzenie lub współwystępować, dlatego tak ważna jest wieloaspektowa, specjalistyczna ocena. Dokładna diagnoza specjalistyczna - także różnicowa - jest niezbędna, by precyzyjnie określić, z czym dziecko ma do czynienia i jakie wsparcie będzie dla niego najbardziej skuteczne. Spektrum autyzmu często współwystępuje jednocześnie z ADHD, mutyzmem wybiórczym, zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi (OCD), trudnościami w uczeniu się, zaburzeniami lękowymi, zaburzeniami sensorycznymi oraz opóźnieniem rozwoju mowy.
Badanie ADOS-2 ma formę zabawy i jest dopasowane do potrzeb najmłodszych. W przypadku całkowitego braku współpracy badanie można przełożyć.
Tak, diagnozę nozologiczną wydaje psychiatra - poradnia zapewnia komplet diagnoz i badań niezbędnych do wystawienia diagnozy przez lekarza.
Po potwierdzeniu diagnozy - należy udać się do psychiatry, który wystawi zaświadczenie z możliwością ubiegania się o WWR i KS w przedszkolu/szkole. Taki dokument należy złożyć w rejonowej PPP. Warto, aby z profesjonalnego wsparcia skorzystali także rodzice. W AurelVia zapewniamy wsparcie zarówno dla dzieci jak i rodziców.
Im szybciej rozpoznamy trudności, tym wcześniej możemy wprowadzić odpowiednie strategie, terapie i wsparcie społeczne. Wczesne działania znacząco poprawiają funkcjonowanie dziecka w domu, przedszkolu i szkole.
Niektórzy rodzice mający już opinię psychologiczną i logopedyczną z przedszkola decydują się na samo badanie ADOS-2 (i ewentualnie kwestionariusz ASRS dla rodzica) - w wielu przypadkach to wystarczy, aby psychiatra mógł dokonać diagnozy. Jeśli dziecko nie ma ewidentnych objawów, warto wykonać kompleksową diagnozę, aby wykluczyć inne trudności.
Subtelne objawy, np. trudności w nawiązywaniu przyjaźni, schematyczne zainteresowania lub nadwrażliwość sensoryczna, też mogą być sygnałem. Diagnoza specjalistyczna pozwala to wyjaśnić i wskazać, jak wspierać dziecko, nawet jeśli wszystko wydaje się „w normie”.
Niektóre dzieci w młodszym wieku wydają się „spokojne” lub „nieśmiałe” i rodzice nie zauważają nic niepokojącego. Trudności stają się bardziej widoczne, gdy wymagania społeczne i edukacyjne rosną. Wtedy diagnoza jest równie ważna i pomocna.
Warto obserwować, czy dziecko inicjuje kontakty społeczne, rozumie niewerbalne sygnały, dzieli uwagę i emocje z innymi oraz czy potrafi bawić się elastycznie i kreatywnie. Subtelne trudności mogą być widoczne dopiero w nowych sytuacjach lub przy rosnących wymaganiach społecznych.
Wiele cech spektrum u maluchów mieści się w szeroko pojętej normie, dlatego ważne jest nie tylko występowanie danego objawu, ale także jego natężenie i występowanie innych objawów. W razie pytań rodzice powinni zawsze kierować się do specjalisty od rozwoju dzieci i unikać anonimowych rad z for internetowych.
Nie. Nadwrażliwość lub niewrażliwość na bodźce może występować też u dzieci bez spektrum, ale w połączeniu z trudnościami społecznymi, powtarzalnymi zachowaniami i problemami w elastycznym myśleniu, może wskazywać na autyzm.
